Menu

Przemysł

Przetwórstwo przemysłowe – co to jest i na czym polega?

Redakcja programcp.org.pl Publikacja:

Nowoczesna hala produkcyjna z precyzyjnym mechanizmem zębatym na pierwszym planie i zautomatyzowanymi robotami w tle.Zdjęcie wygenerowane z pomocą AI.

Przetwórstwo przemysłowe to fizyczne lub chemiczne przekształcanie surowców, materiałów albo półproduktów w nowy wyrób. Obejmuje zarówno produkcję w fabrykach, jak i ręczne wytwarzanie w małych zakładach czy rzemiośle. W klasyfikacji działalności gospodarczej jest oznaczane jako Sekcja C – Przetwórstwo przemysłowe.

Co to jest przetwórstwo przemysłowe?

Istotą przetwórstwa jest zmiana właściwości, formy lub składu materiału tak, aby powstał nowy produkt. Może on być gotowy do użycia, na przykład pieczywo, odzież albo maszyna, lub stanowić półprodukt wykorzystywany w kolejnej fazie produkcji.

Nie decyduje sama wielkość zakładu ani stopień automatyzacji. Przetwórstwem jest zarówno masowa produkcja z użyciem linii technologicznej, jak i szycie odzieży na zamówienie, pieczenie chleba czy ręczne wykonywanie wyrobów. Także montaż produktu z własnych lub zakupionych części traktuje się jako działalność wytwórczą.

Co obejmuje przetwórstwo przemysłowe?

Sekcja C obejmuje szeroki zakres branż. Wspólnym elementem jest wytworzenie nowego wyrobu z surowca, materiału lub półproduktu. Do przetwórstwa zalicza się między innymi:

  • produkcję artykułów spożywczych i napojów, w tym pieczywa i wyrobów przetworzonych,
  • produkcję tekstyliów, odzieży, mebli oraz wyrobów z drewna,
  • produkcję wyrobów chemicznych, metalowych, z tworzyw sztucznych i innych materiałów,
  • produkcję maszyn, urządzeń, części, akcesoriów oraz komponentów przemysłowych.

Produktem przetwórstwa może być także specjalistyczna część przeznaczona do konkretnej maszyny. Uniwersalne elementy, takie jak pompy, silniki, zawory, łożyska czy przekładnie, klasyfikuje się natomiast według ich własnego rodzaju produkcji. Granice między poszczególnymi grupami działalności zależą więc nie tylko od materiału, lecz także od przeznaczenia i charakteru wyrobu.

Przetwórstwo a recykling, naprawy i budownictwo

Najwięcej wątpliwości powoduje przetwarzanie odpadów. Sam fakt zastosowania procesu fizycznego lub chemicznego nie oznacza jeszcze, że działalność należy do przetwórstwa przemysłowego. Znaczenie ma to, jaki jest rezultat procesu.

Jeżeli odpady są przetwarzane wyłącznie po to, aby odzyskać surowiec wtórny, działalność należy do obszaru gospodarowania odpadami i odzysku surowców, a nie do Sekcji C. Jeżeli jednak odpady stają się materiałem wejściowym do produkcji nowego wyrobu końcowego, proces może być zaklasyfikowany jako przetwórstwo. Przykładem jest wytworzenie srebra z odpadów taśmy filmowej. Odzyskany surowiec jest półproduktem, a nie nowym wyrobem finalnym.

Podstawowe różnice przedstawia tabela:

Działalność Główny cel Status – przetwórstwo?
Odzysk odpadów Uzyskanie surowca wtórnego do dalszego wykorzystania Nie, co do zasady jest to działalność związana z gospodarowaniem odpadami
Produkcja z odpadów Wytworzenie nowego produktu końcowego Tak, jeżeli rezultatem jest nowy wyrób
Naprawa maszyn Przywrócenie sprawności istniejącego urządzenia Nie, zwykle jest klasyfikowana jako naprawa i konserwacja
Budownictwo Wykonanie, przebudowa lub instalacja elementu obiektu Nie, działalność należy do sekcji budownictwa

Specjalistyczne naprawy i konserwacje maszyn produkcyjnych są zwykle przypisywane do działu 33, a naprawy komputerów i artykułów użytku osobistego do działu 95. Instalowanie urządzeń może również należeć do odrębnej działalności usługowej. Z kolei instalacja lub naprawa elementów stanowiących część budynku, na przykład systemu klimatyzacyjnego, jest traktowana jako roboty budowlane.

W praktyce granica nie zawsze jest całkowicie oczywista. Przy klasyfikacji trzeba ocenić, czy wykonawca tworzy nowy wyrób, czy tylko zmienia, naprawia albo odzyskuje materiał lub istniejące urządzenie.

Dlaczego przetwórstwo przemysłowe ma znaczenie?

Przetwórstwo tworzy wartość dodaną, ponieważ zamienia surowce i półprodukty w wyroby o wyższej użyteczności. Obejmuje firmy o bardzo różnej skali – od małych zakładów rzemieślniczych po duże fabryki chemiczne, spożywcze i maszynowe.

Sektor wpływa na produkt krajowy brutto, zatrudnienie oraz eksport. Jest też miejscem wdrażania automatyzacji, nowych materiałów i technologii ograniczających zużycie energii oraz surowców. Dlatego jego znaczenie wykracza poza sam proces produkcji – przetwórstwo łączy dostawców surowców, producentów części, zakłady montażowe i odbiorców gotowych wyrobów.

Najprostsze kryterium rozpoznania przetwórstwa brzmi więc: czy w wyniku działalności powstaje nowy wyrób? Jeśli tak, a proces polega na fizycznym lub chemicznym przekształceniu materiału, działalność zwykle mieści się w Sekcji C.

Redakcja programcp.org.pl

Programcp to portal o przemyśle i technologiach produkcji. Wyjaśniamy, jak działają maszyny i urządzenia, od wtryskarek po obrabiarki CNC, jak przebiegają procesy takie jak odlewanie i do czego wykorzystuje się roboty. Piszemy o surowcach i tworzywach. Opisujemy też ekologię w przemyśle: recykling, gospodarkę odpadami i przepisy BDO.

Czytaj dalej w tym dziale

Przemysł

Produkcja pilotażowa – co to jest i na czym polega?

Produkcja pilotażowa to ograniczona seria wyrobów wykonana w warunkach zbliżonych do docelowej produkcji seryjnej. Jest etapem „0” między prototypem a masówką, a jej zadaniem jest…

Redakcja programcp.org.pl

Przemysł

Kwotowanie produkcji – co to jest i na czym polega?

Kwotowanie produkcji to administracyjne ograniczenie ilości towarów, które określony podmiot może wytworzyć lub wprowadzić na rynek w danym czasie. Stosuje się je głównie po to, ab…

Redakcja programcp.org.pl

Przemysł

Czym jest przemysł stoczniowy?

Przemysł stoczniowy to sektor zajmujący się projektowaniem, budową, remontami, serwisowaniem i modernizacją jednostek pływających oraz konstrukcji offshore. Nowoczesna stocznia nie…

Redakcja programcp.org.pl

Przemysł

Przemysł metalurgiczny – co to jest i na czym polega?

Przemysł metalurgiczny to gałąź ciężkiego przemysłu zajmująca się pozyskiwaniem metali z rud, ich oczyszczaniem, przetwarzaniem oraz produkcją stopów i wyrobów, takich jak blachy,…

Redakcja programcp.org.pl

Do góry strony