Surowce wtórne – lista i zasady segregacji odpadów

GTU_05 w pliku JPK_V7 stosuje się przy dostawie określonych odpadów i surowców wtórnych wymienionych w poz. 79–91 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Kod dotyczy sprzedaży towarów, a nie samego odbioru, transportu lub utylizacji odpadów. Nie trzeba umieszczać go na fakturze papierowej ani w pliku PDF.

Surowce wtórne a zakres GTU_05

GTU_05 jest oznaczeniem ewidencyjnym stosowanym przez sprzedawcę w JPK_V7. O tym, czy kod należy zastosować, decyduje klasyfikacja towaru według PKWiU oraz charakter transakcji. Sama nazwa „odpad” lub „surowiec wtórny” nie wystarcza, ponieważ lista objęta kodem jest zamknięta.

Poniższe grupy wynikają z poz. 79–91 załącznika nr 15 do ustawy o VAT:

Jeżeli sprzedawany materiał został przetworzony do tego stopnia, że stał się innym towarem, ocena może być odmienna. Przykładowo sprzedaż gotowych pojemników wykonanych z przetworzonej tektury nie jest automatycznie sprzedażą odpadu z papieru lub tektury.

Usługa odbioru odpadów a dostawa surowców

Decydujące znaczenie ma ustalenie, czy dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Usługa odbioru, transportu lub utylizacji nie jest sprzedażą surowca, nawet jeżeli w ramach jej wykonania odpady fizycznie zmieniają posiadacza.

Brak GTU_05 dotyczy także refakturowania kosztu odbioru nieczystości, ponieważ refakturowana jest usługa, a nie dostawa towaru. Podobnie należy ocenić opłatę za odbiór odpadów doliczoną do czynszu, gdy jest ona świadczeniem pomocniczym związanym z najmem.

Jeżeli jednak przedsiębiorca zamiast przekazać odpady w ramach usługi sam je segreguje i odpłatnie sprzedaje, powstaje dostawa towarów. W takim przypadku kod GTU_05 stosuje się do sprzedaży towarów objętych ustawową listą.

Które odpady są wyłączone z GTU_05?

GTU_05 nie obejmuje wszystkich odpadów. Jeżeli dana grupa nie została wymieniona w poz. 79–91 załącznika nr 15 do ustawy o VAT, jej dostawa nie jest objęta tym kodem. Przykładowe wyłączenia obejmują:

• odpady zwierzęce oraz odpady powstające przy produkcji roślinnej, chowie i przetwórstwie zwierząt
• odpady drzewne i odpady z obróbki drewna
• odpady z przetwórstwa i wydobycia kopalin
• odpady bytowo-gospodarcze, w tym odpady komunalne zmieszane
• odpady budowlane i pobudowlane
• poprzemysłowe odpady włókiennicze i tekstylia

Odrębnie traktuje się rzeczy używane, które nadal nadają się do użytkowania. Zużyty sprzęt elektroniczny lub elektrotechniczny może zostać zakwalifikowany jako odpad objęty GTU_05, ale kompletny i sprawny sprzęt przeznaczony do dalszego używania jest co do zasady rzeczą używaną, a nie odpadem.

GTU_05 nie obejmuje także produktu ubocznego. Jest nim substancja lub przedmiot powstający w procesie produkcyjnym, którego głównym celem nie jest ich wytworzenie, jeżeli łącznie:

• dalsze wykorzystanie jest pewne
• można wykorzystać produkt bez przetwarzania wykraczającego poza zwykłą praktykę przemysłową
• powstaje on jako integralna część procesu produkcyjnego
• spełnia wymagania prawne i techniczne dotyczące planowanego zastosowania oraz nie powoduje ogólnych negatywnych skutków dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi

JPK_V7 i faktura – jak stosować oznaczenie?

GTU_05 jest informacją dla ewidencji VAT i nie musi być widoczne na fakturze papierowej ani elektronicznej. Sprzedawca może umieścić kod na dokumencie, ale nie jest to element wymagany do prawidłowego wystawienia faktury. Nabywca nie ustala kodu GTU dla otrzymanej faktury i nie raportuje go po swojej stronie.

Przy dostawie towarów z załącznika nr 15 może pojawić się także obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności. Dotyczy to transakcji spełniających warunki ustawowe, w szczególności gdy wartość brutto faktury wynosi co najmniej 15 000 zł i nabywcą jest podatnik. MPP oraz GTU_05 są odrębnymi oznaczeniami, dlatego spełnienie warunków jednego z nich nie zastępuje drugiego.

Jeżeli w ewidencji JPK_V7 pominięto GTU_05 albo zastosowano je błędnie, korektę można przeprowadzić w jeden z dwóch sposobów:

1. Zastąp błędny wpis prawidłowym – rozwiązanie stosowane przede wszystkim przed wysłaniem pierwotnego pliku JPK zawierającego błąd.
2. Dodaj zapis korygujący – pozostaw błędny wpis, wprowadź zapis storna z przeciwnym znakiem przy wartościach oraz dodaj nowy wpis z właściwym oznaczeniem GTU_05.

Jeżeli korekta dotyczy wyłącznie części ewidencyjnej i nie zmienia danych deklaracyjnych, koryguje się część ewidencyjną JPK. Przy nieoczywistej klasyfikacji towaru należy ustalić właściwy symbol PKWiU, a w razie potrzeby rozważyć wystąpienie o wiążącą informację stawkową.

Przy rozliczeniach podatkowych przepisy i praktyka organów mogą się zmieniać. W przypadku wątpliwości dotyczących klasyfikacji PKWiU, charakteru transakcji lub obowiązku MPP warto skonsultować dokumentację z doradcą podatkowym.